Founders xuất phát điểm là dân tài chính sẽ tính tới ngày công ty exit/thoát khỏi vị thế cạnh tranh:
Vì nhiều lý do:
1. EBITDA (Lợi nhuận trước thuế, lãi vay, khấu hao), Lợi nhuận ròng (Net Income) trong ngành sau khi thử tham gia và gia nhập ngành không như kế hoạch và phác thảo rủi ro.
Lý do: Năng lực hay rào cản cạnh tranh tạo ra không đủ tốt để có vị thế bỏ xa các đối thủ trên thương trường, dẫn tới lợi nhuận ngành không đạt được như kỳ vọng và kế hoạch.
Các bạn trong danh mục Equitix đều được phân tích về lợi thế cạnh tranh tổng hợp gồm 13 khả năng để phản ánh lý do công ty đó tồn tại vì điều gì.
Từ đó:
a) Biết các lợi thế cạnh tranh vượt trội.
b) Biết các lợi thế cạnh tranh đứng một mình thì yếu nhưng đứng chung với các yếu tố khác thì sức mạnh tổng hợp … cao hơn đối thủ.
c) Biết các thế mạnh cạnh tranh không đáng kể/yếu.
d) Các lợi thế cạnh tranh liên quan tới mô hình kinh doanh và KSF (Key Success Factors) – Yếu tố thành công phải có cần gia cố thêm cho mạnh.
Để tìm ra thứ nên tập trung vào mà đánh, mà chiến (FOCUS) và thứ cần tránh xa để không tiêu tốn hết nguồn lực, nghĩa là đừng để rơi vào trường hợp các founders muốn tất cả nhưng không hình dung phải cần bao nhiêu nguồn lực để làm (FOMO – sợ mất cơ hội), dẫn tới lan man, mất tiền.
Tôi chỉ sợ mấy gã tập trung, tôi không sợ mấy gã thứ gì cũng làm.
Nên khi các lợi thế cạnh tranh sau nhiều năm gây dựng không đủ bỏ xa các đối thủ trực tiếp hoặc top 3 ngành thì nên rút lui/thoái vốn/bán cho công ty lớn hơn.
2. Lý do tồn tại/tạm thời tồn tại là một trong các lý do như sau:
a) Lấy công làm lời, không tính lương điều hành theo khung lương thị trường của các vị trí bao gồm các nhà sáng lập trong công ty đang kiêm vị trí điều hành trực tiếp.
b) Không tính đủ chi phí tài chính dạng non – cash: Nghĩa là nếu đó là các khoản chi phí thì phải ghi nhận, nhưng dòng tiền thì không thực chi do (a) kĩ thuật xử lý chuyển đổi khoản tiền thành cổ phần, (b) khoản vay, (c) khoản trả chậm, (d) chi phí sử dụng tài sản không được ghi nhận, (e) chi phí sử dụng vốn không được ghi nhận …
c) Rào cản gia nhập ngành đơn giản, ai cũng làm được.
d) Cạnh tranh giá bán chứ không phải cạnh tranh bằng chi phí thấp (cạnh tranh bằng giá vốn hay lãi gộp tối ưu hơn bên khác).
e) Cạnh tranh giá bán, khuyến mãi chứ không phải cạnh tranh bằng cấu trúc chi phí – OPEX (Chi phí vận hành) tối ưu hơn bên khác.
f) Cạnh tranh giá bán, khuyến mãi chứ không phải cạnh tranh bằng công nghệ, giấy phép, độc quyền, tài sản vô hình có thể làm giảm giá vốn, chi phí vận hành.
g) Cạnh tranh theo kiểu đổi ‘tài sản lấy trải nghiệm’
Kiểu nhà có 200 cây vàng, chú cho mấy đứa em trải nghiệm chứ sợ nó hư, không biết xài tiền.
Theo tui, chỉ cần khoảng 3 tỷ cho 1 cá nhân là đủ để test và học hỏi/trải nghiệm. 200 cây vàng căng quá chú ạ. hehe
h) Cạnh tranh bằng vốn, công nợ quá lớn, cần so sánh với trung bình ngành.
i) Đối thủ trực tiếp huy động được vốn bắt đầu uy hiếp vị thế của bạn trọng bối cảnh khó khăn.
3. Mối quan hệ với khách hàng, hệ thống phân phối và thương hiệu:
– Đã nỗ lực nhiều năm nhưng độ phủ thương hiệu hay định vị thương hiệu không đáng kể.
– Mối quan hệ gắn kết giữa thương hiệu và khách hàng khá mong manh, dễ bị cạnh tranh và thay thế.
– Founders chịu chèn ép nhiều năm bản chất là phải có một lợi thế cạnh tranh rất khó bắt chước, ngoài tiền; nếu không, chúng ta phải suy nghĩ lại.
4. Tình hình cổ đông:
– Quyền quyết định của nhóm founders chủ chốt không còn đáng kể.
– Tính đại diện cổ phần không giúp founders ra quyết định nhanh và hiệu quả.
– Các xung đột và ý kiến nhiều, hay phải tốn rất nhiều thời gian để giúp cho cổ đông hiểu bạn đang làm gì thay vì tập trung 100% cho Product – Market Fit (Tìm ra điểm giữa sản phẩm và thị trường phù hợp).
– Cổ đông tiếp tục rót vốn bổ sung vốn chủ sở hữu liên tục nhiều năm để công ty tiếp tục hoạt động thay vì bắt đầu có lợi nhuận và dòng tiền đủ lớn dư ra để bắt đầu chia sẻ cho cổ đông tốt hơn các kênh đầu tư thông thường. (Share Holders Return)
– Cổ đông không điều hành nắm % khá lớn trong HDQT.
– Bạn muốn lui về nghỉ hưu và có lộ trình nghỉ hưu để khi bạn nghỉ hưu không ảnh hưởng đến lời hứa của mình với cổ đông và nhân sự cống hiến bao năm qua.
5. Rủi ro thuế:
– Thuế hiện tại đang phối hợp với cơ quan chức năng khác để cùng thanh lọc thị trường để tránh đưa các DN tư nhân nửa nạc – nửa mỡ; khó cạnh tranh bình đẳng trong bối cảnh mới.
Xu thế 1 sổ sách, minh bạch hoá vay ngân hàng, xây dựng profile tín dụng, với các nhà đầu tư và cơ quan nhà nước sẽ là xu thế mới, đòi hỏi các founders cần gia tăng hiểu biết tài chính, kế toán, có giải pháp, MQH để làm đúng theo quy định của pháp luật.
Khi chuẩn chỉnh sẽ phải thay đổi:
– Nhà cung cấp đầu vào
– Dự kiến chi phí tăng thêm khi đóng thuế cho nhân sự
– Tối ưu mô hình kinh doanh, chi phí vận hành, con người
– Chuyển đổi số loại bỏ các chi phí vận hành, quản lý không hiệu quả
– Tăng giá bán thay đổi tập khách hàng mục tiêu vì khả năng chi trả của KH cũ không đáp ứng được
Để công ty có một dự phóng cấu trúc chi phí tốt và có tương lai khi bắt đầu chuẩn chỉnh và có thể tồn tại được trong giai đoạn chuyển dịch giữa cái cũ và cái mới.
Nếu làm sai quá nhiều, mình chuẩn lại tối đa và thoái vốn.
6. Khởi nghiệp lại từ đầu với vị thế là triệu phú về (kiến thức, kinh nghiệm, trải nghiệm trong ngành và … tiền cá nhân)
Vì 3/5 các lý do trên khiến founders cân nhắc khởi sự lại từ đầu, nhưng cần:
– Trả hết khoản vay hiện hữu.
– Có dư tài sản cá nhân ở vị thế > 10 – 20 tỷ để bắt đầu cái khác.
– Enjoy vì nỗ lực trong 8 – 15 năm qua và gửi chi phí tài chính cho gia đình, ba mẹ, vợ/chồng, con cái.
– Nghỉ ngơi tí, bắt đầu cái mới với một vị thế đầy trải nghiệm, hiểu biết trong ngành và bắt đầu một cách thông minh hơn.
Chọn lựa điểm rơi để exit cũng là một năng lực mà founder/quân vương cần có để chuẩn bị cho hành trang mới thú vị và đầy bản lĩnh phiêu lưu hơn.
Một đời tự hào là doanh chủ/founder 
Equitix & Partners có tương tác (engagement) với 300+ nhà đầu tư tổ chức có các nguồn vốn lớn từ 1 triệu – 50 triệu tới từ: Nhật Bản, Hong Kong, Singapore, Hàn Quốc, Malaysia, Philippines … với tuổi đời 30 – 60 năm thương trường sẽ giúp bạn bán 100% công ty nếu bạn muốn (6), hãy liên hệ pre – interview (1:1) để Lucas đưa ra giải pháp phù hợp với bạn nhen.
Inbox xếp lịch Vu Huong Lien nè.